Книга за одбрана на МАКЕДОНИЈА (дел 11)
4.5 Здрав разум
„Никој, на пример, не може да се откаже од способноста за расудување:со какви награди, или закани е можно да го натерате човек да верува, дека целото не е поголемо од еден негов поединечен дел, дека не постои Бог, дека телото, кое што се гледа дека е конечно, дека е нешто бесконечно, или воопштено, да верува било што, што е во спротивност со она што чувствува, мисли, верува? (Спиноза,„Политичка расправа“).“
Read MoreЕнтузијазам
Неколку години наназад Македонскиот народ има нескротлива желба да го одбрани правото на самоопределување во спорот со Грција.
Веројатно голема заслуга за овој ентузијазам има партијата на власт, но тоа не е целата вистина.
Имено, за да ја потенцира љубовта кон татковината, Цицерон не потсетува дека Одисеј одбил да стане бесмртен, само да ја види Итака.[1]
Сакаме да дадеме мал допринос да се задржи ентузијазмот кај Македонскиот народ во одбрана на правото на самоопределување.
Според проф. д-р Петрич, поранешен претседател, а сега член во втор мандат на Комисијата за меѓународно право (го кодифицира меѓународното право), како и Претседател на Уставниот суд на Република Словенија; правото на избор на име е дел од правото на самоопределување. Проф. д-р Петрич е еден од најугледните правници на светот. Согласно член 38 од Статутот на Меѓународниот суд на правдата, неговите ставови се помошен извор на правото.
За ентузијазмот на еден народ е важно и што е вредност за народот. За најмудриот крал на светот[2] не било вредност што неговиот син како вистински мајстор игра со прстите по жиците и ги забавува присутните на една забава. Тој му се обратил на Александар Македонски: „Зарем не ти е срам, така убаво да свириш? За крал е доволно доколку одвои време цитрашот да го слуша, а не самиот тој да свири. Тој им укажува голема чест на музите, доколку ги гледа другите кога се натпреваруваат во тие работи (превел М. П. ).“[3]
Филип за својот син обезбедил најдобро образование. Најголемиот ум на сите времиња Аристотел неколку години лично го подучувал и го создал Платоновиот идеал: државник филозоф. Најголемиот човек на сите времиња. Затоа Македонија била најдобрата држава на сите времиња. Затоа Спиноза („Теолошко-политичка расправа“) вели дека Евреите ја направиле својата држава по примерот на Македонија, само што на чело на таа држава го ставиле сам бог, за разлика од Александар Македонски, кого што Египќаните го сметале за син божји.
Александар еднаш сретнал лав. После борбата бил задоволен кога слушнал како се зборува дека се борел како во двобој во кој што се одлучува кој од нив двајца ќе биде крал. Александар бил најличен крал од сите кралеви дотогаш. Со убави црти на лицето, меки сини очи и бујна костенлива коса. Сексуално бил беспрекорен. Имал многу жени, но тоа било жртва принесена заради политиката. Кога неговите аѓутанти му довеле една убава жена доцна навечер, тој прашал зошто толку доцна. Кога му одговорила дека морала да го заспие мажот, Александар ја вратил и ги укорил слугите велејќи им дека за малку избегнал да стане прељубник. Кога Теодор од Тарас му понудил да му продаде две момчиња со исклучителна убавина, Александар го избркал, а своите пријатели ги молел да му кажат каква нискост на душата покажал, кога некој такво нешто можел да му предложи. Неговата репутација на великодушен му помагала во многу војни; многу непријатели дозволувале да бидат заробени, додека многу градови му ги отворале портите не плашејќи се дека можат да бидат ограбени.[4]
Спиноза, еден од најголемите филозофи, вели дека пред Александар Македонски се распарало морето, кое што ја одвојувало неговата војска од Персијците. Александар тргнал по патот што му се отворил и го срушил Персиското царство.[5]
Александар како државник бил поучен за важноста на реториката од Аристотел и бил одличен во примената на реториката.
Кога Македонците го обвиниле дека е надуен штом дозволува да го ословуваат со син божји, тој му одговорил на Хермолај дека не е надуен, туку дека смислено го дозволува тоа, бидејќи е корисно за неговите планови. Им кажал на своите Македонци дека во војна победува славата и најчесто она што по грешка се чини вистинито, наместо вистинитото. Од друга страна, тој не се прогласил за син божји, туку тоа го направиле неговите непријатели.[6]
Вредноста на ставовите на Александар за реториката ги потврдува и учебникот на Оксфорд за меѓународни односи: „Во реалноста, се чини дека правното расправање е исто толку реторичко, колку и логично. Како што вели Friedrich Kratochwil: правното расправање се занимава со барање и толкување на важечките правила и постапки и со претставување на релевантните факти и нивна оценка. Двете прашања зависат од тоа, дали е одредено толкување на фактите поприфатливо, отколку „вистинита“; последично строгата логика во тој процес на барање на законот игра помала улога (превел М. П. ).“[7]
И проф д-р Петрич мисли исто како Александар Македонски и Оксфорд: „Во современиот политички живот, особено во надворешната политика, често е помалку важно тоа што се случува во стварноста, отколку тоа што ја интересира јавноста и она што таа го смета за стварност, отколку вистината.“[8]
Имајќи го во предвид значењето на реториката во меѓународното право, ние го побивавме проф. д-р Декоски и со реторика во неколку колумни и две интервјуа. Го побивавме кога беше најсилен; веднаш по објавувањето на пресудата. Употребувајќи го моќното реторичко средство метафора, тврдевме дека неговата пресуда е магаре, а не прекрасен коњ, за каква што ја претставуваше тој пресудата.
Од ова временска дистанца, на секому му е јасно дека бевме во право. Воопшто не ќе се бавевме со проф. д-р Дескоски, доколку тој не побараше; Македонија да изјавела дека се откажува од иредентизам.
За жал, Македонија преку изјавата на м-р Милошоски (според д-р Драган Павловиќ Латас веќе бил доктор) дека единствената окупација што ја прави Македонија е летната окупација на Грција со 300.000 туристи, ја даде изјавата што ја бараше прф.д-р Дескоски..
Сигурно, и проф. д-р Дескоски и м-р Милошоски сметаат дека ова е корисно.
Сократ со право го проколнал оној кој што прв ја одвоил користа од правото и се жалел дека тоа е извор на сите зла.[9]
Значи, проф. д-р Дескоски, како експерт за право (додуше меѓународно приватно право, а не меѓународно јавно право), наместо да го каже правото, тој ја поучува Македонија што е корисно. Тоа не е негова работа. Тоа е работа на политичарите. Аристотел („Реторика“) вели дека работа на политичарот е да уверува што е корисно, а што штетно за државата, а работа на правникот е да уверува што е праведно, а што неправедно.
И сега; како што оние што не знаат и се невешти луѓе доколку некому му препишат смртоносно средство наместо спасоносно, нивните лекарски совети со право не го заслужуваат тоа име[10], исто така и правните совети на проф. д-р Дескоски, Македонија да изјави дека нема иредентистички цели кон Грција, не го заслужуваат тоа име. Ваквата изјава е смртоносна за Македонја и ја потврдува тезата на Грција дека Македонија има иредентистички цели, со што му се дава легитимитет на барањето на Македонија да си го промени името.
Аристотел („Органон“), вели дека за работите што се очигледни не се потребни икакви докази. За да се види дека снегот е бел, потребен е вид. За да се види дека Македонија не е никаква закана за Грција, доволен е фактот што во однос на Грција, може слободно да се каже дека Македонија, ниту има војска, ниту има вооружување.
Како што проф. д-р Јанев прифати (барем според медиумските настапи) дека правото на самоопределување е ius cogens, така и проф. д-р Дескоски треба да го прифати тоа, или да го побие, како што ние го побивме неговиот правен силогизам, уништувајќи му ја големата премиса.
Ги побиваме ставовите на проф. д-р Јанев и проф. д-р Дескоски, бидејќи се најпрсутни во јавноста, а зад вториот застана и власта.
Ставовите на проф. д-р Дескоски ги побивме со контрасилогизам, а ставовите на проф. д-р Јанев (во две интервјуа) со наведување на над десет разлики со нашите ставови.
Се чини дека кај проф. д-р Владимир Ѓуро Деган најдовме аргумент кој што го уништува прецеденсот на кој што се повикува проф. д-р Јанев. Бидејќи судската пракса е помошен извор на правото, унштувајќи му го прецеденсот, ја уништуваме големата премиса на проф. д-р Јанев.
Имено, проф. д-р Јанев се повикува на правно мислење на Меѓународниот суд на правдата од 1948 година[11], според кое што, кога ќе се исполнат условите за прием, би требало Советот за безбедност да му препорача на Генералното собрание, донесување на одлука за прием. Во однос на условувањето на потврдниот глас со барање за прием на други кандидати, судот потврдил дека таквото барање претставува нов услов, неспоив со словото и духот на повелбата.
Со новото советодавно мислење од 1950 година, Меѓународниот суд на правдата го дерогира своето мислење од 1948 година и вели дека Општото собрание нема право да прима нова членка, доколку Советот за безбедност не го препорачал нејзиното примање, било поради тоа што односната држава не добила доволен број гласови, било поради тоа што некоја стална членка гласала против.[12]
Значи останува нашиот ius cogens недопрен и неоштетен. За среќа на ентузијазмот на Македонскиот народ, кој што мораме да му го сочуваме.
„Мудроста за душата е она што е здравјето за телото (превел М. П. ).“[13]
[1] Цицерон, „Закони“, Плато, Београд, 2002,страница 40.
[2] Цицерон изјавува дека Филип е најмудриот крал на светот (Mark Tulij Ciceron, »O govornku«, Druina, Ljubljana, 2002, stran 270).
[3] Plutarh, »Življenje velikih grkov«, Mladinska knjiga, Ljubljana 2003, stran 88.
[4] Вил Дјурант, „Живот грчке“, Народна књига-Алфа, Београд, 1996, страница 568-570.
На внимателниот читател му е јасно зошто Филип и Александар се сместени во Грција. Македонскиот народ немаше своја држава. Сега е веќе поинаку.
[5] Baruch de Spinoza, »Teološko-politična razprava«, Društvo za teoretsko psihoanalizo, Ljubljana, 2003, stran 109.
[6] Ибиде, страница 239.
[7] John Baylis, Steve Smith and Patricia Owens, »The Globalization of World Politics«, Oxford University Press 2008, slovenečki prevod, Fakulteta za družbene vede, Ljubljana, 2008, stran 107.
[8] Ernest Petrič, »Zunanja politika«, Center za evropsko prihodnost, Ljubljana, 2010, stran 305.
[9] Цицерон, „Закони“, Плато, Београд, 2002, страница 25.
[10] Ибидем, страница 45.
[11] Според д-р Душко Димитријевиќ, на судот му било поставено следното прашање: »Dali je osnovano da članica Ujedinjenih nacija učini zavisnim svoju saglasnost za prijem od uslova koji nisu izričito predviđeni u članu 4 st. 1 Povelјe, odnosno, dali je moguće da nakon što se ustanovi da su propisani uslovi ispunjeni, potvrdan glas uslovi zahtevom za prijemom drugih kandidata?«
Според нас не постои идентитет помеѓу овој пример и нашиот пример. Во нашиот пример не е услов прием на други членки, туку промена на името.
[12] Поради опасноста кај нас да преовлада волјата, а не интелектот, ставовите на проф. д-р Деган ги даваме во оригинал:
»U gornjem savetodavnom mišljenju Sud je zaključio da država članica koja je pozvana da se izjasni glasovanjem, bilo u Vijeć usigurnosti bilo u Općoj skupštini o primanju nove države u članstvu, nema pravo vezivati svoj pristanak uvjetima koji nisu izričito predviđeni u stavku 1. članka 4. Takva država naročito ne smije svoj pozitivan glas uvjetovati primanjem u članstvo i drugih država zajedno s tom državom (p. 65).
Ali je u novomu savjetodavnom mišljenju iz 1950. o Nadležnosti Opće skuštine o primanju neke države u članstvo UN-a sud precizirao da Opća skupština nema pravo primiti novu članicu ako Vijeće sigurnosti nije preporučilo njezino primanje, bilo stoga što odnosna država (u njemu) nije dobila dovoljan broj glasova bilo stoga što je neka stalna članicaglasovala protiv (p. 10.) (potenciral M. P. ) (Vladimir Đuro Degan, »Međunarodno pravo«, Školska knjiga d. d. , Zagreb, 2011, stranica 429.
[13] La Rochefoucauld, »Maksime«, Mladinska knjiga, Ljubljana, 2007, stran 94.
Книга за одбрана на МАКЕДОНИЈА (дел 10)
4.4 Право на суд
Правното средство што денес ќе го претставам е наменето за Меѓународниот суд на правдата, темели на тврдење за ништовност на Привремената спогодба, а одлуката на судот ќе биде задолжителна за двете земји.
Read MoreПријатели на судот
Во западните демократии постои пракса лица да му се обраќаат на уставниот суд со цел правилно да се реши одредено прашање. Тие се нарекуваат пријатели на судот. Во конкретниов случај сме пријатели на судот за лустрацијата.
Лустрацијата е повторно пред Уставниот суд и повторно најмногу по заслуга на господинот Стамен Филипов.
Поради тоа, ќе го побиеме главниот аргумент на Претседателот на Уставниот суд и уште две професорки (судии на Уставниот суд); законот за лустрација уредувал материја и прашање за кое што уставниот веќе донел поинаква одлука.
Read MoreКнига за одбрана на МАКЕДОНИЈА (дел 9)
4.2 Природно право
Цела Европа се крена на ноѕе во подршка на грчката неправда кон Македонија. Дваесет години ги применува Европа сите „научни“ достигнувања за да му заповеда на природниот закон и не и успева.
Европа заборавила, или мисли дека Македонците не знаат дека Антигона го ризикувала својот живот, сметајќи дека природното право да го погреба својот брат е појако од правото на Креонт, кој што забранил да се погреба нејзиниот брат, велејќи го следново за природните закони:
Read MoreКнига за одбрана на МАКЕДОНИЈА (дел 8)
На врвот на хиерархијата се обичајните прописи, а меѓу нив оној посебен вид, кој што го претставуваат општите правни начела, заеднички за внатрешните уредувања. Значи, обичајот е извор од највисок степен и е извор на општи норми, кои што како такви ги обврзуваат сите држави.[1]На второто скалило е договорот, а основа на неговиот обврзувачки ефект е пак обичајниот пропис и тоа нормата pacta sunt servenda.[2]На трет степен се извори кои што ги одредуваат дооговорите и заради тоа тука спаѓаат и актите на меѓународните организации.[3]
Read MoreКнига за одбрана на МАКЕДОНИЈА (дел 7)
4. Ништовност на привремената согласност
4.1 Етика и право, како дел од етиката
„Никој не би сакал да постане некој друг, па дури и доколку тој „некој друг“ би ги имал сите добра (бидејќи Бог веќе ги има сите добра), туку сака да остане тоа што е(Аристотел, „Никомахова етика“).[1]
Доколку ниедна жива душа не сака да постане бог, за да ги поседува сите добра на овој свет, туку сака да си остане она што е, зошто Македонецот би сакал да постане некој друг, за да стане член на Европската унија?
Виде ли Грција плашливост кај нас Македонците, или некаква наша глупавост, па ни го смисли ова?[2]
Целта на секоја политика е постигнување блаженство(среќност) на сопствените државјани, а тоа се постигнува со етика, односно со природни и разумски доблести.[3]
Највисоката етика на Аристотел(според Спиноза, Цицерон и други) вели дека не е етички некој да ве уништи, уште помалку е етички самиот да се уништиш.
Доколку според највисоката етика, казнувани биле самоубијците со одсекување на рака, а наследниците трпеле последици, бидејќи се сметало дека самоубијците и нанеле штета на државата, уште пострашно е да се самоубие една држава. Меѓународната заедница треба да реагира како државите во антиката и да го казни поттикнувачот на самоубиство Грција, а не да ја поттикнува Македонија на самоубиство. Тоа никако не е етички.
Според мене, lex specialis за решавање на овој проблем е Виенската конвенција за договорно право, која што Македонија ја наследи од СФРЈ. Ова конвенција упатува и на Повелбата на Обединетите нации, а исто така треба да се примени и Европската конвенција за човекови права.
Но, пред се, треба да се утврди дали случајот помеѓу Македонија и Грција, ја исполнува содржината на поимот меѓународен спор.
Државите имаат право на некој меѓународен суд да му го предложат било кој спор, кој што ги засега нивните односи. Важно е да се согласни, дека спорот ќе го предложат пред меѓународно правосудно тело, а неговата одлука ќе ја прифатат како обврзувачка. Заради извршување на меѓународната правосудна функција , во важност е поимот спор, кој што е еднакво широк и силовит и го обликува Сталниот меѓудржавен суд 1929 година, а го презеде и сегашниот Меѓународен суд на правдата:„спор е несогласување во однос на правната или фактичката состојба, спротивставеност на правните погледи или интереси на два субјекти“. Накратко, нема спротивставеност која што би била „примерна“, или „ непримерна“ за судење, бидејќи, доколку не поинаку, меѓународното право може да се произнесе во конкретен однос меѓу државите, во корист на слободата на државата, од која што спротивната страна нешто бара.Во конкретниов случај промена на име на држава.Постојат спорови во однос на кои што спротивставените страни се обврзуваат дека ќе му се подредат на секаков начин на востановениот меѓународен суд и спорови за чие што решавање не преземаат таква обврска, така да нивното евентуално решавање останува во рацете на „дипломатските канали“.Во конкретниов случај во Привремената спогодба е договорена надлежност на Меѓународниот суд на правдата, со еден исклучок.Самото разликување помеѓу правни и политички спорови кое што беше омилено помеѓу двете светски војни, денес има ограничено значење.Судската пракса не ја одрекува надлежноста на меѓународните судови.
Помеѓу одредбите, кои што се однесуваат на правните спорови спаѓа и член 36 став два од Статутот на Меѓународниот суд на правдата, кој што е закоренет според статутот на стариот Стален меѓудржавен суд, востановен во периодот на друштвото на народите.Како што веднаш ќе забележиме, членот 36, став два одредува дека државите што ќе дадат изјава ad hoc дека ја прифаќаат јурисдикцијата на судот како обврзувачка, можат да повикаат пред судот било која држава, која што објавила иста таква изјава, при што овој член одредува, дека изјавата за прифаќање на јурисдикцијата се однесува „на сите правни спорови, кои што се однесуваат на: а)толкување на некоја спогодба, б)било какво прашање од меѓународното право, в) постоење на некаков факт, што доколку се утврди, би значело кршење на некоја меѓудржавна обврска, г)природата, или опсегот на надоместот на штета, кој што мора да се даде за кршење на меѓународна обврска“.Меѓутоа не постојат случаеви, во кои што Меѓународниот суд на правдата не би сакал да суди во спорови заради приговор за „политичност“ на предметот, приговор кој што го истакнуваа(а судот го одби) Иран и САД во врска со предметот Дипломатски и конзуларен персонал во Техеран(пресуда од 24.05.1980.) и во предметот Војни и паравојни активности во Никарагва, надлежност и прифатливост.
Меѓународниот суд на правдата е формиран 1945 година, седиште има во Хаг и делува врз основа на статутот, кој што е анекс кон Повелбата на обединетите нации.Овој суд е израз на висок степен на институционализација:се работи за стален совет на судиите , кои што ги избира Генералното собрание и Советот за безбедност и кое што суди врз основа на прецизни и комплексни процедурални правила, кои што странките не можат да ги укинат.Меѓутоа и покрај тоа се работи за арбитражен суд, кој суди врз основа на спогодба помеѓу сите странки во спорот.
Не помалку важно, за правилно решавање на овој проблем е и хиерархијата што владее помеѓу изворите на правото.
[1] “Nihče ne bi želel postati nekaj drugega, pa četudi bi to “nekaj drugega” imelo vse dobro)kajti bog že ima vse dobro), ampak želi ostati to, kar je(Aristotel, “Nikomahova etika”, Ljubljana, 2002, stran 279).”
[2] „ЕДИП…Та кажи богова ти, виде л’плашљивост ил’ какву глупост моју, те ми смисли то(Софокле, „Цар Едип“, Београд, 2001, страница 555)?“
[3] “Če je torej razum v primerjavi s človekom nekaj božanskega, tedaj je tudi življenje razuma nekaj božanskega v primerjavi s človeškim življenjem(Aristotel, “Nikomahova etika”, stran 317.Превел М.П.).”

Последни коментари