Просечни

„Просечните, вообичаено осудуваат се што ги надминува нивните способности (превел М. П.).“[1]

За левата опција е благо доколку се каже просечни. Тие и со новото раководство осудуваат се што прави десната опција, а со тоа докажуваат дека тоа што го прави десната опција ги надминува нивните способности.

Дека сме во право говори еден неспорен факт.

Имено, господинот Заев почна да презема дејствија во Струмица, кои што во многу што личат на дејствијата што ги презема премиерот м-р Груески и види чудо; десната опција веднаш се вознемири и обвини за плагијаторство.

Read More

Одрекувај ги грешките на својот народ

Како што Ниче ги споредува со претоварени магариња филозофите кои што се зафатиле со некој тежок проблем, бидејќи ниту можат да го носат товарот, ниту можат да го симнат, такви се и оние кои што пишуваат за спорот со Грција. Овие наши магариња се грешките на нашиот народ, кои што ние ги одрекуваме. И во поранешна колумна („Нова Македонија“) ги побивме ставовите на ЕУ дека мора да биде солидарна со Грција. Им укажавме дека ЕУ сама си запишала во својата Спогодба дека правото на ЕУ мора да биде во склад со Повелбата на ОН.

До ден денешен, ЕУ не се ни обиде да ги побие нашите ставови, што е знак дека сме успеале да ги одречеме грешките на нашиот народ.

Read More

Животот на другите

Аристотел вели дека човекот никогаш не размислува без слика.[1]

На ова голема премиса уште во 2009 година и ја додадовме нашата мала премиса, за да почнат Македонците да размислуваат за лустрацијата.

Имено, побаравме од власта да им го прикаже на Македонците германскиот филм за начинот на постапување на злогласната ШТАЗИ. За да почнат Македонците да мислат зошто е потребна лустрацијата.

Филмот во Словенија беше преведен како »Življenje drugih«.

Власта ни по четири години не го прикажа овој филм, кој што патем е добитник на „Оскар“ за странски филм. Ова не можеме да го протолкуваме поинаку, освен дека во сопствените редови има многу влијателни припадници на УДБОМАФИЈАТА. Меѓутоа охрабрува факто што се лустрирани луѓе како тројцата академици, професор на државниот правен факултет и раководители на УДБА.

Погледенете го овој филм со Англиски превод. Доколку имате потешкотии, можете да одберете непрецизен автоматски генериран Македонски превод.

Пред да започнете, имајте во предвид дека УДБА има убиено повеќе луѓе по Европа отколку ШТАЗИ, КГБ и сите други комунистички тајни служби заедно.

Read More

Ентузијазам

Неколку години наназад Македонскиот народ има нескротлива желба да го одбрани правото на самоопределување во спорот со Грција.

Веројатно голема заслуга за овој ентузијазам има партијата на власт, но тоа не е целата вистина.

Имено, за да ја потенцира љубовта кон татковината, Цицерон не потсетува дека Одисеј одбил да стане бесмртен, само да ја види Итака.[1]

Сакаме да дадеме мал допринос да се задржи ентузијазмот кај Македонскиот народ во одбрана на правото на самоопределување.

Според проф. д-р Петрич, поранешен претседател, а сега член во втор мандат на Комисијата за меѓународно право (го кодифицира меѓународното право), како и Претседател на Уставниот суд на Република Словенија; правото на избор на име е дел од правото на самоопределување. Проф. д-р Петрич е еден од најугледните правници на светот. Согласно член 38 од Статутот на Меѓународниот суд на правдата, неговите ставови се помошен извор на правото.

За ентузијазмот на еден народ е важно и што е вредност за народот. За најмудриот крал на светот[2] не било вредност што неговиот син како вистински мајстор игра со прстите по жиците и ги забавува присутните на една забава. Тој му се обратил на Александар Македонски: „Зарем не ти е срам, така убаво да свириш? За крал е доволно доколку одвои време цитрашот да го слуша, а не самиот тој да свири. Тој им укажува голема чест на музите, доколку ги гледа другите кога се натпреваруваат во тие работи (превел М. П. ).“[3]

Филип за својот син обезбедил најдобро образование. Најголемиот ум на сите времиња Аристотел неколку години лично го подучувал и го создал Платоновиот идеал: државник филозоф. Најголемиот човек на сите времиња. Затоа Македонија била најдобрата држава на сите времиња. Затоа Спиноза („Теолошко-политичка расправа“) вели дека Евреите ја направиле својата држава по примерот на Македонија, само што на чело на таа држава го ставиле сам бог, за разлика од Александар Македонски, кого што Египќаните го сметале за син божји.

Александар еднаш сретнал лав. После борбата бил задоволен кога слушнал како се зборува дека се борел како во двобој во кој што се одлучува кој од нив двајца ќе биде крал. Александар бил најличен крал од сите кралеви дотогаш. Со убави црти на лицето, меки сини очи и бујна костенлива коса. Сексуално бил беспрекорен. Имал многу жени, но тоа било жртва принесена заради политиката. Кога неговите аѓутанти му довеле една убава жена доцна навечер, тој прашал зошто толку доцна. Кога му одговорила дека морала да го заспие мажот, Александар ја вратил и ги укорил слугите велејќи им дека за малку избегнал да стане прељубник. Кога Теодор од Тарас му понудил да му продаде две момчиња со исклучителна убавина, Александар го избркал, а своите пријатели ги молел да му кажат каква нискост на душата покажал, кога некој такво нешто можел да му предложи. Неговата репутација на великодушен му помагала во многу војни; многу непријатели дозволувале да бидат заробени, додека многу градови му ги отворале портите не плашејќи се дека можат да бидат ограбени.[4]

Спиноза, еден од најголемите филозофи, вели дека пред Александар Македонски се распарало морето, кое што ја одвојувало неговата војска од Персијците. Александар тргнал по патот што му се отворил и го срушил Персиското царство.[5]

Александар како државник бил поучен за важноста на реториката од Аристотел и бил одличен во примената на реториката.

Кога Македонците го обвиниле дека е надуен штом дозволува да го ословуваат со син божји, тој му одговорил на Хермолај дека не е надуен, туку дека смислено го дозволува тоа, бидејќи е корисно за неговите планови. Им кажал на своите Македонци дека во војна победува славата и најчесто она што по грешка се чини вистинито, наместо вистинитото. Од друга страна, тој не се прогласил за син божји, туку тоа го направиле неговите непријатели.[6]

Вредноста на ставовите на Александар за реториката ги потврдува и учебникот на Оксфорд за меѓународни односи: „Во реалноста, се чини дека правното расправање е исто толку реторичко, колку и логично. Како што вели Friedrich Kratochwil: правното расправање се занимава со барање и толкување на важечките правила и постапки и со претставување на релевантните факти и нивна оценка. Двете прашања зависат од тоа, дали е одредено толкување на фактите поприфатливо, отколку „вистинита“; последично строгата логика во тој процес на барање на законот игра помала улога (превел М. П. ).“[7]

И проф д-р Петрич мисли исто како Александар Македонски и Оксфорд: „Во современиот политички живот, особено во надворешната политика, често е помалку важно тоа што се случува во стварноста, отколку тоа што ја интересира јавноста и она што таа го смета за стварност, отколку вистината.“[8]

Имајќи го во предвид значењето на реториката во меѓународното право, ние го побивавме проф. д-р Декоски и со реторика во неколку колумни и две интервјуа. Го побивавме кога беше најсилен; веднаш по објавувањето на пресудата. Употребувајќи го моќното реторичко средство метафора, тврдевме дека неговата пресуда е магаре, а не прекрасен коњ, за каква што ја претставуваше тој пресудата.

Од ова временска дистанца, на секому му е јасно дека бевме во право. Воопшто не ќе се бавевме со проф. д-р Дескоски, доколку тој не побараше; Македонија да изјавела дека се откажува од иредентизам.

За жал, Македонија преку изјавата на м-р Милошоски (според д-р Драган Павловиќ Латас веќе бил доктор) дека единствената окупација што ја прави Македонија е летната окупација на Грција со 300.000 туристи, ја даде изјавата што ја бараше прф.д-р Дескоски..

Сигурно, и проф. д-р Дескоски и м-р Милошоски сметаат дека ова е корисно.

Сократ со право го проколнал оној кој што прв ја одвоил користа од правото и се жалел дека тоа е извор на сите зла.[9]

Значи, проф. д-р Дескоски, како експерт за право (додуше меѓународно приватно право, а не меѓународно јавно право), наместо да го каже правото, тој ја поучува Македонија што е корисно. Тоа не е негова работа. Тоа е работа на политичарите. Аристотел („Реторика“) вели дека работа на политичарот е да уверува што е корисно, а што штетно за државата, а работа на правникот е да уверува што е праведно, а што неправедно.

И сега; како што оние што не знаат и се невешти луѓе доколку некому му препишат смртоносно средство наместо спасоносно, нивните лекарски совети со право не го заслужуваат тоа име[10], исто така и правните совети на проф. д-р Дескоски, Македонија да изјави дека нема иредентистички цели кон Грција, не го заслужуваат тоа име. Ваквата изјава е смртоносна за Македонја и ја потврдува тезата на Грција дека Македонија има иредентистички цели, со што му се дава легитимитет на барањето на Македонија да си го промени името.

Аристотел („Органон“), вели дека за работите што се очигледни не се потребни икакви докази. За да се види дека снегот е бел, потребен е вид. За да се види дека Македонија не е никаква закана за Грција, доволен е фактот што во однос на Грција, може слободно да се каже дека Македонија, ниту има војска, ниту има вооружување.

Како што проф. д-р Јанев прифати (барем според медиумските настапи) дека правото на самоопределување е ius cogens, така и проф. д-р Дескоски треба да го прифати тоа, или да го побие, како што ние го побивме неговиот правен силогизам, уништувајќи му ја големата премиса.

Ги побиваме ставовите на проф. д-р Јанев и проф. д-р Дескоски, бидејќи се најпрсутни во јавноста, а зад вториот застана и власта.

Ставовите на проф. д-р Дескоски ги побивме со контрасилогизам, а ставовите на проф. д-р Јанев (во две интервјуа) со наведување на над десет разлики со нашите ставови.

Се чини дека кај проф. д-р Владимир Ѓуро Деган најдовме аргумент кој што го уништува прецеденсот на кој што се повикува проф. д-р Јанев. Бидејќи судската пракса е помошен извор на правото, унштувајќи му го прецеденсот, ја уништуваме големата премиса на проф. д-р Јанев.

Имено, проф. д-р Јанев се повикува на правно мислење на Меѓународниот суд на правдата од 1948 година[11], според кое што, кога ќе се исполнат условите за прием, би требало Советот за безбедност да му препорача на Генералното собрание, донесување на одлука за прием. Во однос на условувањето на потврдниот глас со барање за прием на други кандидати, судот потврдил дека таквото барање претставува нов услов, неспоив со словото и духот на повелбата.

Со новото советодавно мислење од 1950 година, Меѓународниот суд на правдата го дерогира своето мислење од 1948 година и вели дека Општото собрание нема право да прима нова членка, доколку Советот за безбедност не го препорачал нејзиното примање, било поради тоа што односната држава не добила доволен број гласови, било поради тоа што некоја стална членка гласала против.[12]

Значи останува нашиот ius cogens недопрен и неоштетен. За среќа на ентузијазмот на Македонскиот народ, кој што мораме да му го сочуваме.

„Мудроста за душата е она што е здравјето за телото (превел М. П. ).“[13]



[1] Цицерон, „Закони“, Плато, Београд, 2002,страница 40.

[2] Цицерон изјавува дека Филип е најмудриот крал на светот (Mark Tulij Ciceron, »O govornku«, Druina, Ljubljana, 2002, stran 270).

[3] Plutarh, »Življenje velikih grkov«, Mladinska knjiga, Ljubljana 2003, stran 88.

[4] Вил Дјурант, „Живот грчке“, Народна књига-Алфа, Београд, 1996, страница 568-570.

На внимателниот читател му е јасно зошто Филип и Александар се сместени во Грција. Македонскиот народ немаше своја држава. Сега е веќе поинаку.

[5] Baruch de Spinoza, »Teološko-politična razprava«, Društvo za teoretsko psihoanalizo, Ljubljana, 2003, stran 109.

[6] Ибиде, страница 239.

[7] John Baylis, Steve Smith and Patricia Owens, »The Globalization of World Politics«, Oxford University Press 2008, slovenečki prevod, Fakulteta za družbene vede, Ljubljana, 2008, stran 107.

[8] Ernest Petrič, »Zunanja politika«, Center za evropsko prihodnost, Ljubljana, 2010, stran 305.

[9] Цицерон, „Закони“, Плато, Београд, 2002, страница 25.

[10] Ибидем, страница 45.

[11] Според д-р Душко Димитријевиќ, на судот му било поставено следното прашање: »Dali je osnovano da članica Ujedinjenih nacija učini zavisnim svoju saglasnost za prijem od uslova koji nisu izričito predviđeni u članu 4 st. 1 Povelјe, odnosno, dali je moguće da nakon što se ustanovi da su propisani uslovi ispunjeni, potvrdan glas uslovi zahtevom za prijemom drugih kandidata?«

Според нас не постои идентитет помеѓу овој пример и нашиот пример. Во нашиот пример не е услов прием на други членки, туку промена на името.

[12] Поради опасноста кај нас да преовлада волјата, а не интелектот, ставовите на проф. д-р Деган ги даваме во оригинал:

»U gornjem savetodavnom mišljenju Sud je zaključio da država članica koja je pozvana da se izjasni glasovanjem, bilo u Vijeć usigurnosti bilo u Općoj skupštini o primanju nove države u članstvu, nema pravo vezivati svoj pristanak uvjetima koji nisu izričito predviđeni u stavku 1. članka 4. Takva država naročito ne smije svoj pozitivan glas uvjetovati primanjem u članstvo i drugih država zajedno s tom državom (p. 65).

Ali je u novomu savjetodavnom mišljenju iz 1950. o Nadležnosti Opće skuštine o primanju neke države u članstvo UN-a sud precizirao da Opća skupština nema pravo primiti novu članicu ako Vijeće sigurnosti nije preporučilo njezino primanje, bilo stoga što odnosna država (u njemu) nije dobila dovoljan broj glasova bilo stoga što je neka stalna članicaglasovala protiv (p. 10.) (potenciral M. P. ) (Vladimir Đuro Degan, »Međunarodno pravo«, Školska knjiga d. d. , Zagreb, 2011, stranica 429. 

[13] La Rochefoucauld, »Maksime«, Mladinska knjiga, Ljubljana, 2007, stran 94.

Read More

Пријатели на судот

Во западните демократии постои пракса лица да му се обраќаат на уставниот суд со цел правилно да се реши одредено прашање. Тие се нарекуваат пријатели на судот. Во конкретниов случај сме пријатели на судот за лустрацијата.

Лустрацијата е повторно пред Уставниот суд и повторно најмногу по заслуга на господинот Стамен Филипов.

Поради тоа, ќе го побиеме главниот аргумент на Претседателот на Уставниот суд и уште две професорки (судии на Уставниот суд); законот за лустрација уредувал материја и прашање за кое што уставниот веќе донел поинаква одлука.

Read More

Откажете се од референдумот како решение за името

„Ретко кој е доволно мудар за повеќе да слуша корисна критика отколку лажлива пофалба.“[1]

Во мај 2011 година ја објавивме колумната „Референдум против референдумот“. Користејќи го фактот што и СДСМ се согласи со референдум за името, тоа го нарековме глупост, напаѓајќи го решението на страница 146 од „Преродбата“.

Оттогаш ова решение не се користи толку често од страна на ВМРО, но јавно тие не се откажаа од ова глупост.

Read More

Лустрација на наредбодавците

„Најголем лисец е оној кој што се претвара, дека паднал во поставената стапица, а најсигурно е дека ќе бидеме измамени, кога мислиме да измамиме други.“[1]

Првото се однесува на Стојан Андов, по донесувањето на новиот закон за лустрација[2], а второто на ВМРО.

Ваквиот заклучок темели на нашата колумна „Наредбодавците први за лустрација“[3]. Колумната беше одлично примена од публиката и целосно разбрана. Сепак, ВМРО одлучи прво да се пресметува со шефовите на УДБА, а не со водачите на комунистите.

Клучен аргумент за претходниот заклучок е тоа што барем еден од тројцата лустрирани наредбодавци беше на висока позиција во комунистичката партија. Наместо да биде лустриран како висок функционер на комунистичката партија, тој е лустриран како шеф на УДБА(СДБ). Во тоа се состои мамењето на ВМРО. Комунистичката партија ја создаде УДБА, а не обратно.

Среќна околност за ВМРО е што д-р Љубомир Фрчкоски е адвокат на наредбодавците. Неговата одбрана се состои во тоа што тој тврди дека наредбодавците постапувале по подзаконски акт(Правилник).

Дотука е се точно. Но, треба да се каже дека овој акт, кој што е донесен во СФРЈ, не е објавен во службен лист, односно службен весник.[4]

Според член 52 од Уставот на Република Македонија, чиј што автор е токму д-р Фрчкоски; законите и другите прописи се објавуваат во „Службен весник на Република Македонија“.

Ваков случај имаше пред Уставниот суд на Република Словенија во предметот U-I-94/92. Предметот ќе го претставиме преку зборовите на еден од судиите на Уставниот суд на Република Словенија кој одлучувал во предметот и кој што бил еден од авторите на Уставот на Република Словенија, м-р Матеуж Кривец.[5]

Словенечкиот Уставен суд разви посебна техника за оценка на актите, кои што по својата содржина се прописи и биле донесени за да дејствуваат како прописи. Првото прашање кое што си го постави Уставниот суд на Словенија беше; дали актот што не бил објавен, воопшто може да биде пропис? Второ прашање беше; дали судот е надлежен да ја оценува складноста со уставот? Трето прашање беше; какви ќе бидат последиците, доколку заради недостаток на процесни претпоставки, судот ја отфрли иницијативата против таквите акти? Петто прашање; дали процесна одлука може да ги поништи последиците на дотогашната противуставна употреба и да спречи понатамошна употреба на таков акт како пропис? Уставниот суд на Словенија ги пресече сите овие прашања со воведување на изрека, во која што во одлуката(не во решение!) изрече, дека актот не почнал да важи и не смее да се употребува, бидејќи не бил објавен.[6]

Со ова колумна докажавме, дека д-р Фрчкоски наликува на оној историски пример што ни го соопштува Цицерон. Преторот Сципион на некој Сицилијанец за адвокат му го нудел некој свој гостин со благородничко потекло, меѓутоа многу неинтелигентен. Сицилијанецот му одговорил: „Те молам преторе, дај му го тој адвокат на мојот противник, па мене не треба да ми доделуваш никого.“[7]

Значи, како и пред неколку години, наше  мислење е дека прво треба со закон да се прогласи комунистичкиот режим за злосторнички(по примерот на Чешка), да се лустрираат комунистите на високи позиции, па дури потоа шефовите на УДБА и удбашите, а на крај кодошите.

ВМРО тргна по обратен редослед, но за волја на вистината треба да се каже дека и со ваква лустрација, Македонија е единствената од сите поранешни републики на СФРЈ, што спроведува лустрација. Словенците го лустрираа само судството(на интернет излезе список на кодошите, но државата Словенија до денес не го авторизира).

За крај, за разлика од Мирка Велиновска, сметаме дека актуелниот проблем со промена на имиња на училишта и улици(албанското малцинство) треба да се реши пред Уставниот суд. Ова, доколку врз основа на други прописи, други државни органи не можат да го спречат преименувањето.

Имено со екстензивно толкување на член 24, став 1 од Уставот, може да се поднесе петиција, по повод која што Уставниот суд ќе ги поништи одлуките за преименување.

Во компаративното право имаме пример за ова. Лани во Словенија, градоначалникот на Љубјана, Зоран Јанковиќ, успеа да протурка одлука една улица во Љубјана да добие име по Јосип Броз Тито. Од Уставниот суд на Република Словенија беше побарано да ја поништи одлуката. Уставниот суд на Република Словенија ја избриша улицата, повикувајќи се на член 45 од Уставот:

 

„
45. член

(право на петиција)

Секој државјанин има право да вложува петиции и други иницијативи од општа важност (превел М. П.).“

Иницијативата ја подготви адвокатот Радован Церјак, а се повика на член 34 од Уставот, односно на правото на достоинство и безбедност, како и на членот 63, кој што забранува поттикнување на насилство и војна.

Уставниот суд на Словенија едногласно одлучи дека Тито го симболизира минатиот тоталитарен режим, а именувањето на улица по него претставува величење на тоталитарниот режим.

 


[1] La Rocheffoucauld, “Maksime«, Mladinska knjiga, Ljubljana, 2007, stran 24, превел М. П.

[2] Некои предлагаат „Лустрациски судови“ да ја спроведуваат лустрацијата. Овој предлог е во спротивност со член 98, став 4 од нашиот Устав, кој што забранува вонредни судови. Доколку се формира „Лустрациски суд“, со сигурност лустрацијата ќе биде неуставна.

[3] „Нова Македонија“ од 09. 11. 2010. година.

[4] Правилникот беше објавен во таен службен весник, што претставува кршење на човековото право на забрана на дискриминација од член 14 од ЕКЧП, бидејќи им беше достапен само на одреден дел луѓе од врвот на комунистичката партија.

[5] За разлика од Македонија, каде што ниту д-р Фрчкоски, ниту д-р Владо Поповски, односно ниеден од писателите на нашиот Устав не стана судија на првиот состав на нашиот Уставен суд, во Словенија петмина од писателите на Уставот на Словенија станаа судии на првиот состав на Уставниот суд на самостојна Словенија: проф. д-р Петер Јамбрек, проф. д-р Тоне Јеровшек, проф. д-р Лојзе Уде, д-р Перенич и м-р Матеуж Кривец.

[6] Marjan Pavčnik, Arne Mavčič, »Ustavno sodstvo«, Cankarjeva založba, Ljubljana, 2000, stran 237.

[7] Mark Tulij Ciceron, »O govorniku«, Družina, Ljubljana, 2002, stran 192, превел М. П.

Read More