Прекин на преговорите како средство или како цел
„Ние не промислуваме за целите, туку за средствата поради тие цели. Бидејќи ниту лекарот промислува дали ќе лекува, ниту говорникот дали ќе уверува, ниту државникот дали ќе успее да воспостави законитост, ниту кој било друг за самата цел. Туку, откако ќе ја постави целта, разгледува како и со што да ја постигне“ (Аристотел, „Никомахова етика“)
Подолго време во Македонија се слуша: прекин на преговорите. Кога многумина ќе го повторат тоа, заслужува да му се посвети внимание. Меѓутоа, што мислиме кога велиме прекин на преговорите? Дали прекин на преговорите како средство, или прекин на преговорите како цел? Постои разлика и во целите: едните се дејства, а другите нешто различно. Кога покрај дејството постојат цели, тогаш делата се подобри од дејствата. На пример куќата од ѕидарската дејност. А постојат и цели што се средства во однос на други цели: производство на моторни возила и опрема за моторни возила. Производство на опрема е цел и средство во однос на целта производство на моторни возила. Но и едната и другата цел се средства во однос на одбраната на татковината.
Read MoreПартизани и комунисти
„Што на децата поубаво им сјае од татковата слава или на таткото добар глас за децата негови?“ (Софокле, „Антигона“)
Во фамилијата имавме шест партизани. Не ми е познато дека сме имале некого на другата страна. Двајца беа на Голи оток. Едниот беше првиот партизан во своето место. Вториот се врати од Голи оток како „непоправлив“. Третиот веднаш по војната комунистите ги прогласи за „багра“. И другите двајца не беа комунисти. Само еден беше комунист. Само еден беше обвинител. Само неговиот син беше обвинител. Само неговиот внук, во време на сегашнава десна влада стана судија. Само комунистот и неговите потомци ги имаа сите привилегии и денес ги имаат.
Read MoreНаредбодавците први за лустрација
„Значи, кој мисли дека во светот ѓаволите никогаш не одат без рогови, а будалите без ѕвонци, секогаш ќе биде нивен плен, или нивна играчка“ (Шопенхауер, „Парерга и паралипомена“)
Се чини дека Хитлер најмногу го проучувал и практикувал марксизмот, па Германците верувале дека тој е марксист. Така тој говори за себе: „Мудрите водачи на дојч-националистите си потшепнуваа дека ние можеби сме прикриени марксисти… А кога дознаа дека во својата средина се ословуваме со ‘партиски другари’, нашиот ‘марксизам’ беше веќе надвор од секое сомнение“ (Хитлер, „Мојата борба“, Скопје, 2005, страница 393-394).
Read MoreДесетте Божји заповеди на комунистичкото право
Смешното носи срам повеќе од срамното (Франсоа Ларошфуко, „Максими“)
Доколку го парафразираме Шопенхауер („Светот како волја и претстава“), потеклото на смешното е во несовпаѓањето на замисленото и виденото. На пример, натписот над гробот на еден лекар: „Овде лежи тој како јунак, а оние што тој ги испоубива лежат околу него“. Поимот „лежи окружен со оние што ги испоубил“ е чесен за јунак што го брани огништето, но во случајов под овој поим се супсумира лекар што треба да го чува животот. Значи, смешно е она што е нелогично.
Read MoreЗатвореничка дилема
Нека дели светлост оној што ја има, а за неа нека се натпреварува оној, кому му треба: првиот со воздржаност, а вториот со внимание (Валтазар Грацијан „Извор на мудроста“).
Во дипломатијата често се применува моделот „затвореничка дилема“ (проф. д-р Живорад Ковачевиќ, „Меѓународно преговарање“, Белград, 2004). Двајца затвореници заедно направиле крупно злосторство, но може да им се докаже вината само за извршеното помало кривично дело, кое влече казна од година. Обвинителот е сигурен дека сториле друго тешко кривично дело, за кое би добиле уште девет години. За жал, нема докази. Заради тоа, тој ги издвојува во посебни ќелии и ги става во иста ситуација на избор, за да ги натера да признаат. Доколку обајцата признаат, ќе им биде простено полесното кривично дело, но не и потешкото и ќе бидат осудени на девет години. Доколку само еден признае, тој ќе биде ослободен, а другиот ќе добие десет години. Доколку двајцата ја порекнат вината, ќе бидат осудени само за полесното кривично дело и ќе добијат по една година. Бидејќи луѓето сме себични, првиот затвореник размислува: „Што и да направи другион, за мене е подобро да признам. Доколку тој не признае, ќе бидам ослободен. А, доколку тој признае, јас можам да добијам десет години, доколку јас не признам“. Вториот доаѓа до истиот заклучок и двајцата признаваат, од страв од одлуката на оној другион и двајцата ќе бидат осудени на девет години.
Read MoreДилема
Не бев поштеден ниту јас, па меѓу редови, беше поставена дилема; тужбата што ја поднесе власта и тужбата што ја предлага Попески е дилема. Според Речникот на словенечкиот книжевен јазик, дилема е ситуација кога треба да се одлучи помеѓу две дадени можности. Од логички аспект, дилемата е посредно условно заклучување. Бидејќи ниеден коментатор не направи контрасилогизам на ниеден од моите правни силогизми, оценив дека поставената дилема е најсилен напад на фељтонот.
Read MoreПресудата на Меѓународниот суд на правда ќе биде како светилник
Грција, како по дефиниција, ја почитуваше Привремената спогодба толку долго, колку што постоеја причините за нејзино склучување. Македонија даде сé со самото склучување на Привремената спогодба. Поради тоа, Грција ја прекрши истата. Стравот од последиците за прекршување на Привремената спогодба беше многу помал, отколку надежта на Грција дека со попречувањето на Македонија во зачленување во НАТО и во ЕУ, ќе ја натера Македонија да го смени името, да оди против природното право, односно Грција цврсто веруваше дека „Македонија има право да биде луда“.
Read More
Последни коментари